T_LABEL_SUBPAGE_BANNER
Wróć do zasobów
Sekretariat Prezydialny Kategorie: Instytucje
Data aktualizacji: 16-03-2026 Data dodania: 05-09-2025
Na posiedzeniu Rady Starszych (vide Rada Żydowska) 30 kwietnia 1940 r. (vide Posiedzenia dnia 30 kwietnia 1940 r.) zapadły decyzje reorganizujące Wydział Prezydialny, agendy koordynującej działanie aparatu administracyjnego. Wydzielone zostały z niego: Centralny Sekretariat (vide), Sekretariat Próśb i Zażaleń (vide) oraz Sekretariat Prezydialny z siedzibą przy pl. Kościelnym 4, a następnie przy Dworskiej 1, kierowany przez Stanisława Jakobsona (vide). Po przeniesieniu Jakobsona do Sądu (vide) w sierpniu 1940 r. jego kierownikiem został Szulim Cygielman (vide).

Był to sekretariat techniczny, odpowiadający za dekretowanie korespondencji, podpisywanie korespondencji wewnętrznej, redagowanie okólników Rumkowskiego, wystawianie przepustek i przyznawanie dodatkowych przydziałów żywności. Na zamówienie władz niemieckich i Rumkowskiego Sekretariat sporządzał sprawozdania o ruchu i stanie zdrowotnym ludności. Zadaniem biura było również przygotowanie formularzy i druków oraz obwieszczeń, wykonywanych na znajdującym się tu hektografie bądź zlecanych drukarni. W grudnia 1940 r. w Sekretariacie pracowało 35 osób. Codzienną pracę sekretariatu wspomagał Wydział Informacyjny, kierowany przez Salomona Małkesa.

Cygielman pełnił funkcję kierownika Sekretariatu Prezydialnego przez cały okres funkcjonowania getta. W Kronice (vide) pojawia się informacja, że w październiku 1943 r. pomieszczenia „biura Cygielmana” zostały przeniesione do „sekretariatu Wołkówny”, który przestał funkcjonować jako Sekretariat ds. Próśb i Zażaleń, z kolei w pokojach Sekretariatu Prezydialnego ulokowano Oddział Specjalny (vide Sonderabteilung) Służby Porządkowej (vide) pełniący służbę przy Bałuckim Rynku (vide).
Ewa Wiatr