T_LABEL_SUBPAGE_BANNER
Wróć do zasobów

Zobacz na mapie

Wydział Kuchen Kategorie: Instytucje
Data aktualizacji: 29-01-2026 Data dodania: 04-09-2025
Jego siedziba mieściła się przy ul. Dworskiej 1. Początkowo istniał jako Oddział Kuchen Wydziału Aprowizacji, od 12 stycznia 1941 r. został usamodzielniony.

Od sierpnia 1940 do końca roku dystrybucją zup zajmowały się kuchnie powstałe przy komitetach domowych (zakładanych w domach w celu odbioru artykułów żywnościowych). Następnie kuchnie podlegały oficjalnie Wydziałowi Opieki Społecznej.

1 listopada 1940 r. utworzono Wydział Kuchen, który skupił pod swoim zwierzchnictwem kuchnie gminne oraz przejęte przez administrację kuchnie domowe. Na początku 1941 r. zreorganizowano system wydawania posiłków, wprowadzając karty żywnościowe z biletami na obiady (obwieszczenie nr 190 z 4 stycznia 1941 r.) Podzielono również osoby na gotujące w domu i te korzystające z usług kuchennych.

Wydziałem kierowało trzyosobowe prezydium w składzie: Boruch Praszkier,  Gerszon Kaufman i Mordka Feder. Wydział zarządzał wszystkimi kuchniami gminnymi, których liczba w lutym 1941 r. wynosiła 73. W marcu Wydział przejął pod swoją opiekę kuchnie działające w resortach, na przełomie czerwca i lipca podporządkowano administracji wszystkie kuchnie społeczne. Ogółem do początku 1942 r. Wydziałowi podlegało 137 kuchni oraz 50 punktów kawowych wydających dwa razy dziennie gorącą kawę. W Wydziale pracowało w końcu 1941 r. 680 urzędników oraz 1680 tzw. dniówkarzy.

Wydział Kuchen był także odpowiedzialny za organizację wyżywienia w szkołach, gdzie utworzono prawie sto kuchni. Mordechaj Chaim Rumkowski zarządzeniem z 1 lipca 1941 r. wprowadził obowiązkowe dożywianie dzieci w szkołach. Z obiadów korzystało 10–12 tys. dzieci i młodzieży. Niezależnie działały specjalne kuchnie dla dzieci. Kuchnie szkolne działały do jesieni 1941 r., kiedy to w związku z wsiedleniami Żydów z Rzeszy i Protektoratu zamknięto wszystkie placówki szkolne.

Wydział Kuchen dostarczał w okresie pierwszych dni funkcjonowania jedzenie do obozu cygańskiego. Wraz z przybyciem transportów z Żydami z Rzeszy i Protektoratu odpowiadał za wydawanie obiadów w liczbie ok. 23 tys. zup dziennie. W końcu października w kolektywach zorganizowano przy współpracy z Wydziałem cztery kuchnie, które ten zaopatrywał i którymi pomagał zarządzać.

W ramach Wydziału od przełomu maja i czerwca 1941 r. działał także Referat Techniczno-Gospodarczy, którego zadaniem była konserwacja urządzeń kuchennych oraz przeprowadzanie remontów w kuchniach. W Referacie naprawiano, modyfikowano i przechowywano niezbędne przedmioty oraz urządzenia. Referat zatrudniał dziewięć osób, Jego kierownikiem był M. Zajbert, a zastępcą Wiener. W Referacie prowadzono księgi inwentarzowe wszystkich kuchen. Wydział Kuchen, mimo że początkowo podlegał bezpośrednio Rumkowskiemu, z końcem 1941 r. lub na początku 1942 r. został podporządkowany Wydziałowi Aprowizacji.
Izabela Terela