Określenie pochodzi od niemieckiego słowa Sperre – blokada. Pojawiało się w języku getta w odniesieniu do godziny policyjnej – niem. Sperrstunde (vide Godzina policyjna) czy blokady pocztowej (vide), nazywanej „postszperą”. Najczęściej słowem tym określano brutalną akcję deportacyjną we wrześniu 1942 r.

Od 5 września 1942 r. od godz. 17 wprowadzono całkowity zakaz opuszczania domów (Allegemeine Gehsperre). Zakaz ogłoszono na polecenie niemieckich władz okupacyjnych w celu ułatwienia działań w ramach akcji deportacyjnej, do której skierowano dzieci do 10. roku życia oraz osoby powyżej 65 lat. Pierwotnie deportacja miała być przeprowadzona z udziałem żydowskiej Służby Porządkowej (vide), ale opór, jaki wywołało przymusowe zabieranie najmłodszych i najsłabszych, sprawił, że do getta wkroczyły jednostki niemieckie.

Deportacja nie uwzględniała dzieci policjantów żydowskich oraz wysokich urzędników administracji getta. Na zachowanej liście osób objętych ochroną znajdują się 2499 nazwiska zarówno dzieci, jak i osób dorosłych (również poniżej 65. roku życia), najczęściej z rodzin urzędników oraz osób, które mogły się wykazać odpowiednią protekcją. Dokumenty chroniące przed wysiedleniem podpisywał Hans Biebow (vide).

Deportacja, nazywana „szperą” lub „wielką szperą”, objęła ok. 20 tys. osób. Oficjalnie w raportach podawano 15 tys., co miało wynikać z układu między Mordechajem Chaimem Rumkowskim a Hansem Biebowem. Zawyżona w ten sposób liczba ludności umożliwiła większy przydział żywności.

Zakaz opuszczania domów cofnięto 12 września. Na murach getta zawisły dwa obwieszczenia – jedno podpisane przez Rumkowskiego, znoszące zakaz opuszczania domów, drugie – Hansa Biebowa, w którym zawiadomił o powrocie do pracy 14 września i zobowiązywał wszystkich do odrabiana zaległości spowodowanych przerwą (użyte zostało słowo „Ruhepause”). Brutalność tej deportacji sprawiła, że szpera pojawia się w większości wspomnień i zapisów z getta. Autorem wstrząsającego reportażu pt. Tamte straszne dni jest Józef Zelkowicz (vide).