T_LABEL_SUBPAGE_BANNER
Wróć do zasobów
Dodatek Żywnościowy Kategorie: Zjawiska
Data aktualizacji: 30-07-2026 Data dodania: 08-08-2025
Mordechaj Chaim Rumkowski okazjonalnie przyznawał dodatkowe przydziały żywności, np. w 1941 r. często przydzielane były dodatkowe porcje chleba (m.in. obwieszczenie nr 105). Wiosną 1942 r. pracujący w resortach otrzymali jako dodatek 250 g sałatki warzywnej. W czerwcu 1942 r. wprowadzono dla 55 tys. robotników i pracowników Gminy (vide) dodatkowe posiłki w postaci 150 g pokrojonego chleba, 40 g pokrojonej kiełbasy oraz kawy, określane jako BWK (vide). Wydawano je na podstawie specjalnych talonów, zamienionych w karty dodatkowe. Dodatek zachęcał do poszukiwania stałej pracy. Już po miesiącu obowiązywania dodatku liczba pracujących wzrosła o ponad 10 tys. osób. Uprawnienia do BWK rozciągnięto również na pracowników służby zdrowia. Dodatki żywnościowe przydzielano też wybranym grupom, np. zatrudnionym przy fekaliach. Przywilejem takim objęte zostały także rodziny, które zdecydowały się na adopcję (vide) osamotnionych dzieci i nastolatków po szperze (vide).

Dodatek w wysokości 2 kg chleba tygodniowo przydzielany był osobom wysyłanym od stycznia 1943 r. na 8 tygodni do pracy w piekarni, co traktowano jako formę nagrody i odpoczynku.

Pule dodatkowych talonów żywnościowych rozdawane były przez Rumkowskiego oraz wyższych urzędników między kierownikami resortów bądź osobami, które należało nagrodzić za zasługi (był to sposób zdobywania popleczników).

Do zmiany w systemie dystrybucji żywności doszło w listopadzie 1943 r., kiedy to niemiecki Zarząd Getta (vide) przejął rozdział żywności. Odebrano to jako wtrącenie się w wewnętrzne sprawy getta (vide „Iwan dmie w róg”). Na polecenie Hansa Biebowa (vide) wstrzymano wydawanie talonów oraz posiłków wzmacniających (vide). Ludności getta przysługiwały jedynie racje żywnościowe i zupy resortowe. Wprowadzono system dodatkowych przydziałów dla trzech kategorii robotników: pracujących długo (vide Długo Pracujący Robotnik), ciężko (vide Ciężko Pracujący Robotnik), oraz nocą. Do administrowania nowym systemem został powołany Wydział Kart Dodatkowych z siedzibą przy ul. Łagiewnickiej 25. Osoby, którym przysługiwały dodatkowe przydziały, zostały zaopatrzone w karty dodatkowe dodatkowe tzw. Zusatz-Karte. 
Ewa Wiatr