T_LABEL_SUBPAGE_BANNER
Wróć do zasobów
Wiza na Marysin Kategorie: Zjawiska
Data aktualizacji: 03-03-2026 Data dodania: 02-12-2025
Określenie znane przede wszystkim z popularnej piosenki Jankiela Herszkowicza „Es gejt Jeke mit e teke”, o krążącym z teczką po getcie Żydzie z Zachodu (vide Jeke):
„Idzie Jeke z teczką
Szuka masła, margaryny
Nic z tego, nigdzie nie kupi
Bierze więc wizę na Marysin” 1.

Tekst tej piosenki przytacza w dzienniku Irena Hauser, choć nieco w innej formie, niż podawany przez Gilę Flam.

„Idzie Jäcke z teczką.
Kupuje sobie masło, margarynę.
Nie może w żadnym wypadku kupić chleba.
Kupuje sobie cukierek, wizę na Marysin” 2

Marysin, na którym znajdował się cmentarz, stał się natomiast słowem-kluczem oznaczającym koniec życia.

Określenie „wizy na Marysin” zadomowiły się w języku getta, pojawiając się na przykład w krążącym w ręcznych odpisach wierszu satyrycznym „Ojciec zażydzonych”:

„Konsul Russ dawał na tamten świat wizy” 3
 
Beniamin Russ (vide) był kierownikiem Wydziału Pogrzebowego w getcie.
Ewa Wiatr