Data aktualizacji: 29-01-2026
Data dodania: 12-08-2023
Szomraj Mezuzoth. Sz.M.1 – pod tymi inicjałami kryje się stowarzyszenie, które powstało w getcie 1 maja 1940 r. Jego założyciel, religijny „fantasta” Awrom Meszngiser, wyszedł z założenia, że jeśli zamknięte getto zaludnione jest wyłącznie Żydami, to nadszedł czas, by wypełnić religijną powinność i zaopatrzyć wszystkie jego bramy i drzwi w mezuzy2.
Członkowie stowarzyszenia nie zadowolili się umieszczeniem koszernych mezuz na odrzwiach domów (przede wszystkich tych, które wcześniej należały do chrześcijan), ale przytwierdzili je też do bram i furtek, wskutek czego popadli w konflikt z administracją i policją.
Założyciel stowarzyszenia, Awrom Meszngiser, nie poprzestał na tych efektownych działaniach i powołując się na stosowne ustępy z Tanachu3 i Talmudu4, zaczął głosić w minjanach oraz na ulicy, że łaty na żydowskich piersiach i plecach pojawiły się dlatego, iż Żydzi nie szanowali obowiązku [wieszania] mezuz i [noszenia] cycesów5.
Wraz ze śmiercią swego założyciela, w drugiej połowie 1942 r., stowarzyszenie się rozpadło.I.B.A. [Jerachmil Bryman]
Przypisy
1 Szomrej Mezuzot (hebr.) – strażnicy mezuz.
2 Mezuza (jid. mezuze) – dosł. odrzwia; ozdobny futerał, prostopadłościan z metalu albo szkła lub dwa odpowiednio przycięte kawałki tektury z umieszczonym wewnątrz zwitkiem pergaminu, na którym wypisano ręcznie wersety z Księgi Powtórzonego Prawa (6,4–9 i 11,13–21), stanowiące zarazem fragment tekstu codziennej modlitwy „Szma Israel”.
3 Tanach – określenie Biblii hebrajskiej; akronim utworzony od słów: Tora (Prawo, czyli Pięcioksiąg Mojżesza), Newiim (Prorocy, czyli Księgi Prorockie), Ktuwim (Pisma, czyli Księga Psalmów, Przysłów, Hioba, Daniela, Ezdrasza i Nehemiasza, Kronik oraz tzw. Pięć Zwojów: Pieśń nad Pieśniami, Księga Rut, Lamentacji, Koheleta, Estery).
2 Mezuza (jid. mezuze) – dosł. odrzwia; ozdobny futerał, prostopadłościan z metalu albo szkła lub dwa odpowiednio przycięte kawałki tektury z umieszczonym wewnątrz zwitkiem pergaminu, na którym wypisano ręcznie wersety z Księgi Powtórzonego Prawa (6,4–9 i 11,13–21), stanowiące zarazem fragment tekstu codziennej modlitwy „Szma Israel”.
3 Tanach – określenie Biblii hebrajskiej; akronim utworzony od słów: Tora (Prawo, czyli Pięcioksiąg Mojżesza), Newiim (Prorocy, czyli Księgi Prorockie), Ktuwim (Pisma, czyli Księga Psalmów, Przysłów, Hioba, Daniela, Ezdrasza i Nehemiasza, Kronik oraz tzw. Pięć Zwojów: Pieśń nad Pieśniami, Księga Rut, Lamentacji, Koheleta, Estery).
4 Talmud (hebr.) – dosł. ‘nauka, nauczanie’; opracowanie dorobku uczonych żydowskich żyjących od III w. p.n.e. do VI w. n.e. w Babilonii (tzw. Talmud Babiloński) lub Palestynie (tzw. Talmud Palestyński lub Jerozolimski), stanowiące podstawę judaizmu rabinicznego (współczesnego). W skład Talmudu wchodzą komentarze do Tory, wyjaśnienia przepisów prawnych, opowieści i midrasze; dzielą się na dwie części: Misznę i Gemarę. 5 Tałes (jid.) – szal modlitewny, zazwyczaj koloru białego z niebieskimi lub czarnymi pasami oraz z frędzlami (jid. cices, hebr. cicit) na rogach, nakładany przez mężczyzn na głowę i ramiona podczas modlitw porannych. Ortodoksyjni Żydzi noszą przez cały czas tzw. tałes kutn (hebr. talit katan) – koszulkę z frędzlami na czterech rogach.