T_LABEL_SUBPAGE_BANNER
Wróć do zasobów
Produkcja prowizorycznych domków Kategorie: Zjawiska
Data aktualizacji: 29-01-2026 Data dodania: 20-08-2025
W listopadzie 1943 r. przystąpiono do organizowania Zakładów Budowlanych na terenie stacji Radegast (vide). Planowano zająć się w nich kompleksowym wytwarzaniem prowizorycznych domków przeznaczonych dla mieszkańców miast w Rzeszy, którzy stracili mieszkanie podczas bombardowań alianckich.

Do produkcji tych tymczasowych domów chcia- no wykorzystać płyty heraklitowe wykonywane z cementu łączonego z trocinami lub słomą (nazwa płyt pochodzi od austriackiej firmy Heraklith, założonej w 1923 r.). W tym celu technologię  pozyskiwania surowca w warunkach panujących w getcie opracował inż. dr. Reich z Pragi. Jakość uzyskanego materiału była oceniana wysoko, również wśród niemieckich inspektorów.

Pierwszy domem heraklitowy został wykonany 21 kwietnia 1944 r. W związku z uruchomieniem w połowie maja 1944 r. produkcji płyt rozdzielono zarząd budowy dalszych obiektów przemysłowych powstających na stacji Radegast od właściwego zakładu produkcji domów. Rolę kierownika tego samodzielnego zakładu powierzono Lewinowi, kierującemu dotychczas Wydziałem Obuwia Słomianego. Do pracy przy produkcji oddelegowano również dodatkowe siły, kierując tam pracowników m.in. z Resortu Skórzano-Rymarskiego przy ul. Rybnej 21 czy Wydziału Transportowego. Mimo to nie zrealizowano nigdy założonej normy 3 tys. domków miesięcznie – najprawdopodobniej do końca funkcjonowania getta wykonano jedynie dwa takie budynki.
Andrzej Grzegorczyk