Data aktualizacji: 29-01-2026
Data dodania: 11-08-2023
pol. Święte usta. Stowarzyszenie religijne, które powstało w getcie w drugiej połowie 1940 r. Jego celem było uchronienie ludności getta przed spożywaniem produktów zabronionych prawem religijnym. Członkowie stowarzyszenia aktywnie propagowali swoją ideę: stawali przed jatkami i pouczali konsumentów, a nawet nie zezwalali na kupno trefnego mięsa, które czasem pochodziło z padliny. Nie poprzestając na agitacji, rozpoczęli też bezpardonową walkę z tymi, którzy używali trefnych produktów w swych domach: nie dopuszczano ich do minjanu, nie wywoływano do aliji1, nie mówiąc o modlitwie przy omedzie2. Stowarzyszenie postanowiło, że: „Nieczystym ustom, uchowaj nas Boże, zabronione jest modlić się, a szczególnie przewodzić modlitwie” (wyjątek z odezwy rozlepionej w miejscach modlitw minjanów w Rosz ha-Szana 1941 r.).
Przywódcami grupy byli mojre-hojroe3 z Lutomierska reb4 Mendele Łęczycki (reb Mendele Lutomierski) i reb Eliezer Gutsztat.
Życie okazało się jednak silniejsze od propagowanych zasad i po roku bezskutecznej walki, w drugiej połowie 1941 r., stowarzyszenie przestało istnieć.
I.B.A. [Jerachmil Bryman]
Przypisy
1 Alija (hebr.) – wezwanie do przeczytania fragmentu Tory kierowane do któregoś z modlących się w synagodze mężczyzn. Uznawane za zaszczytne wyróżnienie.
2 Omed (jid.) – pulpit dla kantora; stolik z pochyłym blatem ustawiany w synagodze po południowej stronie schodków prowadzących do aron ha-kodesz.
3 Mojre-hojroe (hebr. more horaa) – rabin rozstrzygający wątpliwości dotyczące przepisów religijnych.
4 Reb – żydowski odpowiednik słowa „pan”.
2 Omed (jid.) – pulpit dla kantora; stolik z pochyłym blatem ustawiany w synagodze po południowej stronie schodków prowadzących do aron ha-kodesz.
3 Mojre-hojroe (hebr. more horaa) – rabin rozstrzygający wątpliwości dotyczące przepisów religijnych.
4 Reb – żydowski odpowiednik słowa „pan”.