Określenie używane przez łódzkich Żydów na wprowadzony zarządzeniem prezydenta rejencji łódzkiej Friedricha Uebelhoera (vide) z 11 grudnia 1939 r. znak rozpoznawczy –żółtą gwiazdę Dawida. Słowo to używane było w języku potocznym i miało wyraźnie negatywny wydźwięk odnoszący się do naznaczania Żydów. W takim kontekście stosowano je już wcześniej w okresie przedwojennym. Tytuł „Żółta łata” nosiła wydana w 1922 r. przez Organizację Syjonistyczną w Polsce broszura poświęcona sytuacji prawnej Żydów w Polsce u progu niepodległości. Używano w niej określenia „żółta łata” jako metafory istniejących wówczas w młodym państwie ograniczeń prawnych, domagając się ich usunięcia.

Gdy po wybuchu II wojny światowej niemieckie władze okupacyjne wprowadziły obowiązek noszenia przez Żydów znaku rozpoznawczego, Dawid Sierakowiak skomentował w Dzienniku: „Wracamy do średniowiecza. Żółta łata znów staje się częścią stroju żydowskiego”1.

Określenie to jako część języka getta pojawia się w utworach literackich, m.in. poezji:

„Zawitał raz poeta
Do ślepego zaułku getta
Gdzie drewniane sterczą facjaty,
Gdzie mieszkają żółte łaty”2.
„Choć na piersiach mych żółta jest łata, I na rękach żelazne kajdany,
Chociaż nieraz poznałem smak bata,
I głód także mi nie jest nieznany, Chociaż w koło panują ciemności,
Choć żyjemy jak w dżungli, jak w kniei, Nie zaznałem ja z życia radości,
Lecz mimo to nie tracę nadziei” 3.