T_LABEL_SUBPAGE_BANNER
Wróć do zasobów
Kraj Warty Kategorie: Miejsca
Data aktualizacji: 29-01-2026 Data dodania: 28-09-2025
Niem. Wartheland, Warthegau. Jednostka administracji terytorialnej – jeden z Okręgów Rzeszy – utworzona na okupowanych przez III Rzeszę ziemiach polskich. Jej obszar zajmował 43 905 km2. Siedzibą władz Okręgu był Poznań. Od 21 października 1939 r. Namiestnikiem Okręgu był Arthur Greiser.

Okręg podzielony został na 3 rejencje: Posen (Poznań), Hohensalsa (Inowrocław) oraz Kalisch (Kalisz), od 1940 r. ze stolicą w Litzmannstadt (vide), przemianowana w lutym 1941 r. na rejencję Litzmannstadt. Na obszarze Kraju Warty znajdo- wał się XXI Okręg Wojskowy (Wehrkreis).

Zgodnie z polityką Greisera, Okręg stał się miejscem masowych wysiedleń ludności polskiej i żydowskiej oraz celem przesiedleń Niemców ze  wschodniej Europy i krajów bałtyckich. Do marca 1941 r. wysiedlono do Generalnego Gubernatorstwa ponad 269 tys. Polaków i Żydów. W ich miejsce przesiedlono niemal 620 tys. Niemców.

Od 1940 r. na obszarze Kraju Warty zorganizowano 57 gett, w tym 35 w rejencji łódzkiej i 22 w rejencji inowrocławskiej, w których uwię- ziono łącznie ponad 258 tys. Żydów. W grudniu 1941 r. uruchomiono tu pierwszy obóz zagłady w Chełmnie, w którym do stycznia 1945 r. wymordowano co najmniej 173 tys. osób.
Adam Sitarek